ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Η Θεσσαλονίκη ιδρύθηκε το 316 π.Χ. στη θέση ενός προϊστορικού οικισμού της εποχής του 2300 π.Χ. από τον Κάσσανδρο, βασιλιά της Μακεδονίας, και πήρε το όνομά της από τη γυναίκα του και αδερφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Από τότε η Θεσσαλονίκη έγινε πρωτεύουσα της Μακεδονίας.
Η ιστορία της Θεσσαλονίκης σχηματικά διαιρείται σε πέντε περιόδους. Την ελληνιστική, τη ρωμαϊκή, τη βυζαντινή, την περίοδο της τουρκοκρατίας και τη σύγχρονη ελληνική.
Κατά την ελληνιστική περίοδο ανεγείρονται τα περιμετρικά τείχη και αυτά της ακρόπολης, οργανώνεται το κοινοτικό σύστημα αυτοδιοίκησης, εγκαθίστανται οι πρώτοι Ιουδαίοι και εισάγονται ξένες θρησκευτικές λατρείες, κυρίως από την Αίγυπτο.
Το 168 π.Χ. υποτάσσεται στους Ρωμαίους και γίνεται πρωτεύουσα του διοικητικού αυτόνομου τμήματος που περιλάμβανε την περιοχή από τον Αξιό ως το Στρυμόνα ποταμό. Το 148 π.Χ. η Μακεδονία ανακηρύσσεται ρωμαϊκή επαρχία. Γύρω στα 300 μ.Χ. κατασκευάζεται το Γαλεριανό συγκρότημα από τον Καίσαρα Γαλέριο που περιελάμβανε τα ανάκτορα, ένα οκταγωνικό κτίσμα, τη Ροτόντα, τον Ιππόδρομο και την Καμάρα.
Ο Χριστιανισμός εδραιώνεται μετά το κήρυγμα του Απ. Παύλου και το 305 μ.Χ. αποκτά έναν άγιο, τον Άγιο Δημήτριο.
Η βυζαντινή περίοδος αρχίζει το 330 μ.Χ. με τη μεταφορά της πρωτεύουσας του ρωμαϊκού κράτους από τη Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη. Η Θεσσαλονίκη εξελίσσεται στο δεύτερο μεγάλο διοικητικό κέντρο της αυτοκρατορίας. Περίοδος ανάπτυξης με λαμπρά κτίσματα, όπως ο Ναός της Αχειροποίητου και του Αγίου Δημητρίου.
Στα τέλη του 5ου αι. ακολουθούν οι ονομαζόμενοι σκοτεινοί αιώνες με τις συνεχείς επιδρομές των Οστρογότθων, Αβάρων, Ούνων και Σλάβων. Το 620 η πόλη συγκλονίζεται από σεισμό και τα αποτελέσματά του , δραματικά για τους κατοίκους , μετατρέπουν την πόλη από μια παλαιοχριστιανική πόλη με μεγάλα οικοδομήματα σε πρωτοβυζαντινή με συρρίκνωση του πολεοδομικού της ιστού. Την εποχή αυτή κτίζεται και ο ναός της Αγίας Σοφίας. Το 904 οι Σαρακηνοί σε μόνο 3 μέρες λεηλατούν και καταλαμβάνουν τη Θεσσαλονίκη.
Κατά τον 11ο αι. η Θεσσαλονίκη αντιμετωπίζει τις βουλγαρικές επιδρομές, ενός λαού που προσπαθεί να αποδεσμευτεί από τη βυζαντινή κηδεμονία. Ο χώρος της Μακεδονίας γίνεται πεδίο ανταγωνισμού τόσο των μεγάλων δυνάμεων όσο και των βαλκανικών κρατών.
Η Θεσσαλονίκη κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς το 1430 και παρέμεινε υπό τον τουρκικό ζυγό περίπου πέντε αιώνες, 1430-1912.
Το 1895 οι οργανώσεις των βουλγάρων ανταρτών της Μακεδονίας προσπαθούν να επηρεάσουν τους πληθυσμούς της Μακεδονίας ακόμη και με τη βία.
Μεταξύ 1904-1908 διεξάγεται ο Μακεδονικός Αγώνας, κατά τον οποίο οι Έλληνες κάνουν διμέτωπο αγώνα εναντίον των Τούρκων και των Βουλγάρων, καθοδηγούμενο από το ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης.
Το 1908 η επανάσταση των Νεότουρκων σταματά τις συγκρούσεις Ελλήνων – Βουλγάρων. Με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου 1-8-1913 επισφραγίζει την ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα.
Το 1912 η Θεσσαλονίκη ήταν πάλι ελεύθερη να συνεχίσει την πορεία της στην ιστορία.
Στις 17-8-1916 εκδηλώνεται στη Θεσσαλονίκη το κίνημα της Εθνικής Αμύνης και σχηματίζεται προσωρινή κυβέρνηση με Βενιζέλο-Δαγκλή- Κουντουριώτη.
Το 1917 μια καταστροφική φωτιά που ξεσπά καταστρέφει το μεγαλύτερο μέρος του κέντρου της πόλης κι ένα μεγάλο μέρος της κληρονομιάς της.
Το 1922-1924 φέρνει τις ανταλλαγές πληθυσμών που ακολούθησαν την καταστροφική ήττα του ελληνικού στρατού στην Μ. Ασία. Οι Έλληνες που εκδιώχθηκαν από τη Μ. Ασία ήρθαν κι εγκαταστάθηκαν στην ελληνική Μακεδονία.
Το 1925-26 αρχίζει να λειτουργεί η Ελεύθερη ζώνη στο λιμάνι τονώνοντας την εμπορική κίνηση, το 1926 λειτουργεί η 1η Διεθνής ΄Έκθεση Θεσσαλονίκης και ιδρύεται και λειτουργεί το Πανεπιστήμιο. Κατά τον Β Παγκόσμιο πόλεμο η πείνα το 1941-42 αποδεκατίζει τον πληθυσμό. Τραγική μοίρα έχουν όμως και οι Ισραηλίτες της πόλης. Πάνω από 46.000 Εβραίοι οδηγούνται στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, απ΄ όπου ελάχιστοι επιζούν.
Η Θεσσαλονίκη ιδρύθηκε το 316 π.Χ. στη θέση ενός προϊστορικού οικισμού της εποχής του 2300 π.Χ. από τον Κάσσανδρο, βασιλιά της Μακεδονίας, και πήρε το όνομά της από τη γυναίκα του και αδερφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Από τότε η Θεσσαλονίκη έγινε πρωτεύουσα της Μακεδονίας.
Η ιστορία της Θεσσαλονίκης σχηματικά διαιρείται σε πέντε περιόδους. Την ελληνιστική, τη ρωμαϊκή, τη βυζαντινή, την περίοδο της τουρκοκρατίας και τη σύγχρονη ελληνική.
Κατά την ελληνιστική περίοδο ανεγείρονται τα περιμετρικά τείχη και αυτά της ακρόπολης, οργανώνεται το κοινοτικό σύστημα αυτοδιοίκησης, εγκαθίστανται οι πρώτοι Ιουδαίοι και εισάγονται ξένες θρησκευτικές λατρείες, κυρίως από την Αίγυπτο.
Το 168 π.Χ. υποτάσσεται στους Ρωμαίους και γίνεται πρωτεύουσα του διοικητικού αυτόνομου τμήματος που περιλάμβανε την περιοχή από τον Αξιό ως το Στρυμόνα ποταμό. Το 148 π.Χ. η Μακεδονία ανακηρύσσεται ρωμαϊκή επαρχία. Γύρω στα 300 μ.Χ. κατασκευάζεται το Γαλεριανό συγκρότημα από τον Καίσαρα Γαλέριο που περιελάμβανε τα ανάκτορα, ένα οκταγωνικό κτίσμα, τη Ροτόντα, τον Ιππόδρομο και την Καμάρα.
Ο Χριστιανισμός εδραιώνεται μετά το κήρυγμα του Απ. Παύλου και το 305 μ.Χ. αποκτά έναν άγιο, τον Άγιο Δημήτριο.
Η βυζαντινή περίοδος αρχίζει το 330 μ.Χ. με τη μεταφορά της πρωτεύουσας του ρωμαϊκού κράτους από τη Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη. Η Θεσσαλονίκη εξελίσσεται στο δεύτερο μεγάλο διοικητικό κέντρο της αυτοκρατορίας. Περίοδος ανάπτυξης με λαμπρά κτίσματα, όπως ο Ναός της Αχειροποίητου και του Αγίου Δημητρίου.
Στα τέλη του 5ου αι. ακολουθούν οι ονομαζόμενοι σκοτεινοί αιώνες με τις συνεχείς επιδρομές των Οστρογότθων, Αβάρων, Ούνων και Σλάβων. Το 620 η πόλη συγκλονίζεται από σεισμό και τα αποτελέσματά του , δραματικά για τους κατοίκους , μετατρέπουν την πόλη από μια παλαιοχριστιανική πόλη με μεγάλα οικοδομήματα σε πρωτοβυζαντινή με συρρίκνωση του πολεοδομικού της ιστού. Την εποχή αυτή κτίζεται και ο ναός της Αγίας Σοφίας. Το 904 οι Σαρακηνοί σε μόνο 3 μέρες λεηλατούν και καταλαμβάνουν τη Θεσσαλονίκη.
Κατά τον 11ο αι. η Θεσσαλονίκη αντιμετωπίζει τις βουλγαρικές επιδρομές, ενός λαού που προσπαθεί να αποδεσμευτεί από τη βυζαντινή κηδεμονία. Ο χώρος της Μακεδονίας γίνεται πεδίο ανταγωνισμού τόσο των μεγάλων δυνάμεων όσο και των βαλκανικών κρατών.
Η Θεσσαλονίκη κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς το 1430 και παρέμεινε υπό τον τουρκικό ζυγό περίπου πέντε αιώνες, 1430-1912.
Το 1895 οι οργανώσεις των βουλγάρων ανταρτών της Μακεδονίας προσπαθούν να επηρεάσουν τους πληθυσμούς της Μακεδονίας ακόμη και με τη βία.
Μεταξύ 1904-1908 διεξάγεται ο Μακεδονικός Αγώνας, κατά τον οποίο οι Έλληνες κάνουν διμέτωπο αγώνα εναντίον των Τούρκων και των Βουλγάρων, καθοδηγούμενο από το ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης.
Το 1908 η επανάσταση των Νεότουρκων σταματά τις συγκρούσεις Ελλήνων – Βουλγάρων. Με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου 1-8-1913 επισφραγίζει την ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα.
Το 1912 η Θεσσαλονίκη ήταν πάλι ελεύθερη να συνεχίσει την πορεία της στην ιστορία.
Στις 17-8-1916 εκδηλώνεται στη Θεσσαλονίκη το κίνημα της Εθνικής Αμύνης και σχηματίζεται προσωρινή κυβέρνηση με Βενιζέλο-Δαγκλή- Κουντουριώτη.
Το 1917 μια καταστροφική φωτιά που ξεσπά καταστρέφει το μεγαλύτερο μέρος του κέντρου της πόλης κι ένα μεγάλο μέρος της κληρονομιάς της.
Το 1922-1924 φέρνει τις ανταλλαγές πληθυσμών που ακολούθησαν την καταστροφική ήττα του ελληνικού στρατού στην Μ. Ασία. Οι Έλληνες που εκδιώχθηκαν από τη Μ. Ασία ήρθαν κι εγκαταστάθηκαν στην ελληνική Μακεδονία.
Το 1925-26 αρχίζει να λειτουργεί η Ελεύθερη ζώνη στο λιμάνι τονώνοντας την εμπορική κίνηση, το 1926 λειτουργεί η 1η Διεθνής ΄Έκθεση Θεσσαλονίκης και ιδρύεται και λειτουργεί το Πανεπιστήμιο. Κατά τον Β Παγκόσμιο πόλεμο η πείνα το 1941-42 αποδεκατίζει τον πληθυσμό. Τραγική μοίρα έχουν όμως και οι Ισραηλίτες της πόλης. Πάνω από 46.000 Εβραίοι οδηγούνται στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, απ΄ όπου ελάχιστοι επιζούν.
ΡΟΤΟΝΤΑ
Η ονομασία
Ο Θεοχαρίδης διατύπωσε την άποψη ότι ο ναός ήταν αφιερωμένος στη μνήμη των «Ασωμάτων ή Αρχαγγέλων» γι αυτό ολόκληρη η συνοικία ονομάστηκε «γειτονιά των Ασωμάτων». Το σημερινό όνομα»Άγιος Γεώργιος» το χρωστάει ο ναός στο μικρό εκκλησάκι που βρίσκεται απέναντι από τη δυτική του είσοδο. Μετά το 1591 ο ναός λεγόταν Horta, Efendi Camini και Mytropoliye ή και παλιά Μητρόπολις. Το όνομα «Ροτόντα» το συναντάμε σε κείμενα περιηγητών του 18ου και 19ου αιώνα.
Η αρχιτεκτονική
Η Ροτόντα ανήκει στα περίκεντρα οικοδομήματα, σε αυτά δηλαδή που είναι κτισμένα γύρω από ένα νοητό κέντρο και καλύπτονται από θόλο ή ξύλινη κωνική στέγη. Η αρχική δομή της Ροτόντας ήταν πολύ απλή. Ένα κυλινδρικό σχήμα με ημισφαιρικό θόλο. Οι τοίχοι αποτελούνταν από επάλληλες σειρές πλίνθων, που εναλλάσσονται με πλατιές ζώνες αργών λίθων. Το συνδετικό υλικό είναι ισχυρό κεραμοκονίασμα. Η είσοδος του κτηρίου κατά τα ρωμαϊκά χρόνια ήταν στη νότια κάμαρα. Η εσωτερική κυκλική αίθουσα έχει διάμετρο 25,5μ. και ύψος από δάπεδο ως το τρούλο 29,8μ. Στη βάση του τρούλου διακρίνεται μια ζώνη με οκτώ ημικυκλικά ανοίγματα, τα οποία συνεισφέρουν στο φώτισμο του κτηρίου. Στο τρούλο υπάρχει ένα κλείδι του οποίου το οπαίο ενισχύει το φωτισμό και χρησίμευε για εξαερισμό. Οι κόγχες που υπήρχαν είχαν μέσα λατρευτικά αγάλματα. Όταν οι Χριστιανοί παρέλαβαν το ναό πρόσθεσαν το ιερό στην ανατολική καμάρα. Το ιερό μπορούμε να το δούμε ακόμη και σήμερα.
Η Ροτόντα ανήκει στα περίκεντρα οικοδομήματα, σε αυτά δηλαδή που είναι κτισμένα γύρω από ένα νοητό κέντρο και καλύπτονται από θόλο ή ξύλινη κωνική στέγη. Η αρχική δομή της Ροτόντας ήταν πολύ απλή. Ένα κυλινδρικό σχήμα με ημισφαιρικό θόλο. Οι τοίχοι αποτελούνταν από επάλληλες σειρές πλίνθων, που εναλλάσσονται με πλατιές ζώνες αργών λίθων. Το συνδετικό υλικό είναι ισχυρό κεραμοκονίασμα. Η είσοδος του κτηρίου κατά τα ρωμαϊκά χρόνια ήταν στη νότια κάμαρα. Η εσωτερική κυκλική αίθουσα έχει διάμετρο 25,5μ. και ύψος από δάπεδο ως το τρούλο 29,8μ. Στη βάση του τρούλου διακρίνεται μια ζώνη με οκτώ ημικυκλικά ανοίγματα, τα οποία συνεισφέρουν στο φώτισμο του κτηρίου. Στο τρούλο υπάρχει ένα κλείδι του οποίου το οπαίο ενισχύει το φωτισμό και χρησίμευε για εξαερισμό. Οι κόγχες που υπήρχαν είχαν μέσα λατρευτικά αγάλματα. Όταν οι Χριστιανοί παρέλαβαν το ναό πρόσθεσαν το ιερό στην ανατολική καμάρα. Το ιερό μπορούμε να το δούμε ακόμη και σήμερα.
Η επίσκεψη
Η πρώτη μας επίσκεψη στα πλαίσια της περιβαλλοντικής ξεκινάει σήμερα. Το πρωί, στις εννιά παρά τέταρτο, αφήσαμε το σχολείο και ξεκινήσαμε, με το λεωφορείο για τον πρώτο προορισμό μας, τη Ροτόντα.
Θέμα της περιβαλλοντικής ομάδας του σχολείου μας είναι η πόλη μας, η Θεσσαλονίκη και η πορεία της μέσα στον χρόνο. Αφετηρία της περιήγησής μας αποτελεί η Ροτόντα.
Η διαδρομή στο λεωφορείο ήταν γεμάτη φωνές και συζητήσεις, αστεία και με ενθουσιασμό για την επίσκεψή μας.
Μόλις φτάσαμε στη Ροτόντα, η πρώτη ομάδα, που είναι και υπεύθυνη για αυτό το μνημείο, μας έκανε μια μικρή στην ιστορία της πόλης, πώς χτίστηκε, από πού πήρε το όνομά της και από πότε χρονολογείται. Έπειτα μας παρουσίασαν το υλικό που βρήκαν για τη Ροτόντα και μας ξενάγησαν δίνοντάς μας πληροφορίες.
Αφού τελείωσαν τα παιδιά την παρουσίαση, οι καθηγήτριές μας, μας μοίρασαν εργασίες και αρχίσαμε εξερεύνηση.
Οι επισκέπτες
Ο περισσότερος κόσμος επισκέπτεται το μνημείο το καλοκαίρι.
Οι περισσότεροι επισκέπτες είναι ξένοι τουρίστες αλλά και ντόπιοι επισκέπτονται τακτικά το μνημείο. Το μνημείο δεν το επισκέπτονται πολλά σχολεία. Τα περισσότερα το επισκέπτονται μέσα στα πλαίσια περιβαλλοντικών προγραμμάτων.
Η πρώτη μας επίσκεψη στα πλαίσια της περιβαλλοντικής ξεκινάει σήμερα. Το πρωί, στις εννιά παρά τέταρτο, αφήσαμε το σχολείο και ξεκινήσαμε, με το λεωφορείο για τον πρώτο προορισμό μας, τη Ροτόντα.
Θέμα της περιβαλλοντικής ομάδας του σχολείου μας είναι η πόλη μας, η Θεσσαλονίκη και η πορεία της μέσα στον χρόνο. Αφετηρία της περιήγησής μας αποτελεί η Ροτόντα.
Η διαδρομή στο λεωφορείο ήταν γεμάτη φωνές και συζητήσεις, αστεία και με ενθουσιασμό για την επίσκεψή μας.
Μόλις φτάσαμε στη Ροτόντα, η πρώτη ομάδα, που είναι και υπεύθυνη για αυτό το μνημείο, μας έκανε μια μικρή στην ιστορία της πόλης, πώς χτίστηκε, από πού πήρε το όνομά της και από πότε χρονολογείται. Έπειτα μας παρουσίασαν το υλικό που βρήκαν για τη Ροτόντα και μας ξενάγησαν δίνοντάς μας πληροφορίες.
Αφού τελείωσαν τα παιδιά την παρουσίαση, οι καθηγήτριές μας, μας μοίρασαν εργασίες και αρχίσαμε εξερεύνηση.
Οι επισκέπτες
Ο περισσότερος κόσμος επισκέπτεται το μνημείο το καλοκαίρι.
Οι περισσότεροι επισκέπτες είναι ξένοι τουρίστες αλλά και ντόπιοι επισκέπτονται τακτικά το μνημείο. Το μνημείο δεν το επισκέπτονται πολλά σχολεία. Τα περισσότερα το επισκέπτονται μέσα στα πλαίσια περιβαλλοντικών προγραμμάτων.
Ομάδα 1: Μαντζανίδης Δημήτρης, Μήττας Παύλος,
Μελισσόπουλος Τάσος, Λεονταρίδου Σοφία,
Μαρτινιούκ Νίνα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου