ΛΟΥΤΡΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ή ΧΑΜΑΜ ΤΟΥ ΜΠΕΗ
Το λουτρό (χαμάμ) του Μπέη, που βρίσκεται στη συμβολή των οδών Εγνατίας και Αριστοτέλους, χτίστηκε στα 1444 από το σουλτάνο Μουράτ Β΄, ο οποίος ήταν γνωστότερος με το όνομα Μπέης, από όπου πήρε και το όνομά του. Πρόκειται για το μεγαλύτερο από τα χαμάμ που διασώζονται στον ελλαδικό χώρο.
Είναι ένα διπλό χαμάμ, με το αντρικό και το γυναικείο τμήμα του να αποτελούν ενιαίο αρχιτεκτονικά σύνολο. Το αντρικό λουτρό, του οποίου η περιγραφή ακολουθεί, είναι μεγαλύτερο και πολυτελέστερο από το γυναικείο. Η είσοδος για το γυναικείο βρίσκεται στα βόρεια ενώ για το αντρικό στη νότια πλευρά. Η θύρα, που στο επάνω μέρος της σχηματίζει ελαφρύ τόξο, βρίσκεται σε μια εσοχή του νότιου τοίχου, η οποία εσοχή φέρει στο άνω τμήμα της γλυπτό διάκοσμο με μουκαρνάς. Διασώζεται επίσης πάνω από τη θύρα η κτητορική επιγραφή.
Η πρώτη αίθουσα, αυτή που προορίζεται για την απόδυση κι ένδυση των λουομένων, έχει στην κάτοψή της σχήμα οκταγωνικό και είναι θολοσκέπαστη. Εσωτερικά ο θόλος φέρει πλούσια διακόσμηση με φυτικά θέματα. Στην αίθουσα αυτή υπάρχει ξύλινος εξώστης, διαχωρισμένος σε επιμέρους τμήματα, που προορίζονταν κυρίως για την ανάπαυση των λουομένων. Πρόκειται για μεταγενέστερη κατασκευή αλλά σίγουρα υπήρχε εξώστης και στην αρχική φάση. Η πρόσβαση στον εξώστη γίνεται με μια ξύλινη σκάλα. Μια σειρά από τοξοειδή καγκελόφραχτα παράθυρα εξασφάλιζαν το φυσικό φωτισμό τη αίθουσας αυτής. Μια στενή δίοδος στα ανατολικά μας οδηγεί στην επόμενη αίθουσα.
Η δεύτερη (ψυχρή αίθουσα) που είναι μικρότερη από την προηγούμενη έχει κι αυτή σχήμα οκταγωνικό στην κάτοψή της και είναι θολοσκέπαστη. Ο θόλος καθώς επίσης και οι τοίχοι της αίθουσας φέρουν πλούσια ζωγραφική διακόσμηση. Μια σειρά από οπές στην κορυφή και στα τοιχώματα του θόλου εξασφαλίζουν τον άπλετο φωτισμό της αίθουσας. Στα βόρεια της αίθουσας ανοίγεται ένας μικρότερος ορθογώνιος χώρος που προοριζόταν μάλλον για το καθάρισμα των πετσετών. Μια στενή δίοδος στα ανατολικά μας οδηγεί στην επόμενη αίθουσα.
Η τρίτη αίθουσα (εσωτερικό λουτρό) είναι ο πιο εντυπωσιακός χώρος του χαμάμ. Πρόκειται για μια τετράγωνη στην κάτοψή της αίθουσα που διαμορφώνεται σταυρικά. Στο κέντρο της αίθουσας υπάρχει η «πέτρα της κοιλιάς», το υπερυψωμένο βάθρο όπου οι υπάλληλοι του χαμάμ έκαναν τις εντριβές στους λουόμενους. Στις τέσσερις κεραίες του σταυρού και στους επιμέρους παράπλευρους χώρους διασώζονται οι γούρνες. Ο χώρος σκεπάζεται με θόλους οι οποίοι στηρίζονται στους τοίχους της αίθουσας και στους τέσσερις πεσσούς που βρίσκονται στο κέντρο της. Οι πεσσοί αυτοί, στο σημείο που αρχίζει η καμπύλη της αψίδας που δημιουργείται, φέρουν γλυπτό διάκοσμο με μουκαρνάς. Από τους θόλους της αίθουσας αυτής, ο κεντρικός, αυτός που βρίσκεται πάνω από την «πέτρα της κοιλιάς», είναι πιο υπερυψωμένος από τους υπόλοιπους. Η αίθουσα φέρει έντονα σημάδια από το ζωγραφικό διάκοσμό της, κυρίως στο επάνω τμήμα της. Μια σειρά από οπές στους θόλους εξασφαλίζουν, όπως και στην προηγούμενη αίθουσα, τον άπλετο φωτισμό της. Μια μικρή είσοδος οδηγεί σ’ έναν ορθογώνιο χώρο, ο οποίος προοριζόταν για το ιδιαίτερο λουτρό του σουλτάνου. Πρόκειται για ένα χώρο με εξαιρετικά πλούσιο ζωγραφικό και γλυπτό διάκοσμο με μουκαρνάς. Οπές στην οροφή, όπως και στις λοιπές αίθουσες του κτιρίου, εξασφαλίζουν το φυσικό φωτισμό του χώρου.
Εξωτερικά το κτίριο παρουσιάζει επιμελημένη τοιχοδομία, ενώ όλοι οι θόλοι του είναι σκεπασμένοι με κοίλα κεραμίδια.
Το Μπέη Χαμάμ λειτουργούσε μέχρι το 1968, γνωστό με την ονομασία «Λουτρά ο Παράδεισος». Το 1972 περιήλθε στην Αρχαιολογική Υπηρεσία και σήμερα , μετά τα έργα αποκατάστασης του κτιρίου, αποτελεί χώρο ανοικτό για το κοινό.
Το λουτρό (χαμάμ) του Μπέη, που βρίσκεται στη συμβολή των οδών Εγνατίας και Αριστοτέλους, χτίστηκε στα 1444 από το σουλτάνο Μουράτ Β΄, ο οποίος ήταν γνωστότερος με το όνομα Μπέης, από όπου πήρε και το όνομά του. Πρόκειται για το μεγαλύτερο από τα χαμάμ που διασώζονται στον ελλαδικό χώρο.
Είναι ένα διπλό χαμάμ, με το αντρικό και το γυναικείο τμήμα του να αποτελούν ενιαίο αρχιτεκτονικά σύνολο. Το αντρικό λουτρό, του οποίου η περιγραφή ακολουθεί, είναι μεγαλύτερο και πολυτελέστερο από το γυναικείο. Η είσοδος για το γυναικείο βρίσκεται στα βόρεια ενώ για το αντρικό στη νότια πλευρά. Η θύρα, που στο επάνω μέρος της σχηματίζει ελαφρύ τόξο, βρίσκεται σε μια εσοχή του νότιου τοίχου, η οποία εσοχή φέρει στο άνω τμήμα της γλυπτό διάκοσμο με μουκαρνάς. Διασώζεται επίσης πάνω από τη θύρα η κτητορική επιγραφή.
Η πρώτη αίθουσα, αυτή που προορίζεται για την απόδυση κι ένδυση των λουομένων, έχει στην κάτοψή της σχήμα οκταγωνικό και είναι θολοσκέπαστη. Εσωτερικά ο θόλος φέρει πλούσια διακόσμηση με φυτικά θέματα. Στην αίθουσα αυτή υπάρχει ξύλινος εξώστης, διαχωρισμένος σε επιμέρους τμήματα, που προορίζονταν κυρίως για την ανάπαυση των λουομένων. Πρόκειται για μεταγενέστερη κατασκευή αλλά σίγουρα υπήρχε εξώστης και στην αρχική φάση. Η πρόσβαση στον εξώστη γίνεται με μια ξύλινη σκάλα. Μια σειρά από τοξοειδή καγκελόφραχτα παράθυρα εξασφάλιζαν το φυσικό φωτισμό τη αίθουσας αυτής. Μια στενή δίοδος στα ανατολικά μας οδηγεί στην επόμενη αίθουσα.
Η δεύτερη (ψυχρή αίθουσα) που είναι μικρότερη από την προηγούμενη έχει κι αυτή σχήμα οκταγωνικό στην κάτοψή της και είναι θολοσκέπαστη. Ο θόλος καθώς επίσης και οι τοίχοι της αίθουσας φέρουν πλούσια ζωγραφική διακόσμηση. Μια σειρά από οπές στην κορυφή και στα τοιχώματα του θόλου εξασφαλίζουν τον άπλετο φωτισμό της αίθουσας. Στα βόρεια της αίθουσας ανοίγεται ένας μικρότερος ορθογώνιος χώρος που προοριζόταν μάλλον για το καθάρισμα των πετσετών. Μια στενή δίοδος στα ανατολικά μας οδηγεί στην επόμενη αίθουσα.
Η τρίτη αίθουσα (εσωτερικό λουτρό) είναι ο πιο εντυπωσιακός χώρος του χαμάμ. Πρόκειται για μια τετράγωνη στην κάτοψή της αίθουσα που διαμορφώνεται σταυρικά. Στο κέντρο της αίθουσας υπάρχει η «πέτρα της κοιλιάς», το υπερυψωμένο βάθρο όπου οι υπάλληλοι του χαμάμ έκαναν τις εντριβές στους λουόμενους. Στις τέσσερις κεραίες του σταυρού και στους επιμέρους παράπλευρους χώρους διασώζονται οι γούρνες. Ο χώρος σκεπάζεται με θόλους οι οποίοι στηρίζονται στους τοίχους της αίθουσας και στους τέσσερις πεσσούς που βρίσκονται στο κέντρο της. Οι πεσσοί αυτοί, στο σημείο που αρχίζει η καμπύλη της αψίδας που δημιουργείται, φέρουν γλυπτό διάκοσμο με μουκαρνάς. Από τους θόλους της αίθουσας αυτής, ο κεντρικός, αυτός που βρίσκεται πάνω από την «πέτρα της κοιλιάς», είναι πιο υπερυψωμένος από τους υπόλοιπους. Η αίθουσα φέρει έντονα σημάδια από το ζωγραφικό διάκοσμό της, κυρίως στο επάνω τμήμα της. Μια σειρά από οπές στους θόλους εξασφαλίζουν, όπως και στην προηγούμενη αίθουσα, τον άπλετο φωτισμό της. Μια μικρή είσοδος οδηγεί σ’ έναν ορθογώνιο χώρο, ο οποίος προοριζόταν για το ιδιαίτερο λουτρό του σουλτάνου. Πρόκειται για ένα χώρο με εξαιρετικά πλούσιο ζωγραφικό και γλυπτό διάκοσμο με μουκαρνάς. Οπές στην οροφή, όπως και στις λοιπές αίθουσες του κτιρίου, εξασφαλίζουν το φυσικό φωτισμό του χώρου.
Εξωτερικά το κτίριο παρουσιάζει επιμελημένη τοιχοδομία, ενώ όλοι οι θόλοι του είναι σκεπασμένοι με κοίλα κεραμίδια.
Το Μπέη Χαμάμ λειτουργούσε μέχρι το 1968, γνωστό με την ονομασία «Λουτρά ο Παράδεισος». Το 1972 περιήλθε στην Αρχαιολογική Υπηρεσία και σήμερα , μετά τα έργα αποκατάστασης του κτιρίου, αποτελεί χώρο ανοικτό για το κοινό.
Ομάδα 5 : Μαυρίδου Πασχαλίνα, Μιντσούδης Άγγελος,
Μπαλκουράνος Χρήστος, Μήτση Παναγιώτα,
Λίντσας Στέργιος
Άλλα τζαμιά της πόλης
Άλλα τζαμιά της πόλης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου